12e jaargang, nummer 6/7, juni 2008

Redactioneel

door Kees Kok

Joop den Uyl: verguisd en inspirerend

door Henk Suèr
In de biografie van Joop den Uyl wemelt het van illustratieve inkijkjes, opgedoken notities en gereconstrueerde huiselijke besprekingen die een meeslepend beeld geven van de mens Den Uyl en het politieke bedrijf. Zijn tegenstanders noemden hem een gemankeerde profeet en een ramp voor het land.

Een avond met Jan Pronk

door Aafke Steenhuis
De sociaal-democratische politieke partijen zouden zich internationaal op een duurzame, sociale economie moeten richten. Daar is veel denkkracht en organisatiekracht voor nodig. Die zie ik nu niet bij sociaal-democraten.
Jan Pronk knikt.

Jan Marijnissen en Jos de Beus

door Thijs Broer
Eén ding hebben ze gemeen: passie voor een sociaal-democratische volkspartij. Een gesprek over de malaise in de PvdA, het succes van Wilders en het belang van de ‘Heimat’.

Sociaal-democratisch weerwerk in een complexe samenleving

door Marijke Linthorst
We hebben ons lange tijd onvoldoende gerealiseerd hoe onze samenleving (al ver vóór 1989) veranderde en welke gevolgen dat zou moeten hebben voor onze maatschappijvisie. En we hebben op geen stukken na de gevolgen overzien van het wegvallen van grenzen. Reactie op Aafke Steenhuis over de 'versuffing' bij de PvdA in Roodkoper van december 2007.

Tegen de versuffing

door Arjan Vliegenthart
Minstens net zo belangrijk als de complexer wordende samenleving is de transformatie van volkspartij naar kaderpartij die de PvdA in de jaren tachtig heeft doorgemaakt. Daar waar sociale bewegingen en partijen alleen nog maar voor mensen werken en niet meer met mensen, heeft het neoliberalisme haar belangrijkste slag geslagen.

Overal vliegen vogels

door Kitty Nooy
Ik heb altijd geleerd dat vogels naar het zuiden trekken omdat de winters te koud zijn. Maar feitelijk is dat de wereld omdraaien: vogels zijn waarschijnlijk eerder tropische dieren die naar het noorden trekken om te broeden. Daar is het langer licht dan rond de evenaar en dus zijn er meer uren in een dag om voedsel te zoeken voor hun jongen.

Brief uit Namibië

door Mieke Groen
‘Jullie hebben hier geen problemen zoals elders in Afrika,’ zegt iemand tegen een zwarte gids. Zachtjes antwoordt hij: ‘Wat bedoelt u met problémen?’ ‘Politíeke problemen’ is het antwoord. Hmm, politieke problemen lijken er inderdaad niet te zijn in het voor toeristen als rustig en veilig bekend staande Namibië.

De wording van het monnikendom - volgens Franz Overbeck (1837 - 1905)

door Kees Kok
Waar komt het kloosterleven eigenlijk vandaan? Daarover zijn talloze verschillende verhalen te vertellen. Opmerkelijk is het verhaal dat de protestantse kerkhistoricus Franz Overbeck zo’n honderdveertig jaar geleden hield over het ontstaan van het monnikendom.

Breng de kraai tot zwijgen. Over Ton Lathouwers

door Jan Oegema
De twintigste eeuw is dertig jaar onderweg wanneer in Nijmegen een jongen wordt geboren die het in 1972 zal schoppen tot hoogleraar Slavistiek en in 1985 tot officiële zenleraar, ofschoon hij de bijbehorende titel nimmer zal gebruiken. ‘Ik wil bloot zijn en beginnen’ – die zin van Paul van Ostaijen is hem op het lijf geschreven, hij is er bijna de verpersoonlijking van.

De wording van het christendom (11). Messiaanse bewegingen en de wording van het christendom

door Alex van Heusden
Het christendom beroept zich op Jezus van Nazaret, maar de ‘historische’ Jezus heeft geen nieuwe religie gesticht en geen kerkorde ingevoerd. Zijn eerste volgelingen waren allen Joden en bléven dat ook; zij werden geen ‘christenen’, maar aanhangers van een beweging, een van de vele, binnen het toenmalige Jodendom.

Neergroeien

door Hein Walter
Tegenwoordig lijkt niemand meer te twijfelen aan het idee dat een goede kunstenaar ook een goede ondernemer moet zijn. Het wordt tijd voor kunstenaars en maatschappij om een volgende stap te zetten.

Vier gedichten

door Hanneke Streefkerk
ik zoek mijn moeder eindeloos
en weet haar niet te vinden

VSB Poëzieprijs 2008. Juryverantwoording

Uit een aanbod van 87 inzendingen heeft de jury vijf dichtbundels genomineerd. Jan Baeke, Groter dan de feiten; Christine D'haen, Innisfree; Jaques Hamelink, De dame van de tapisserie; Leonard Nolens, Bres; Anne Vegter, Spamfighter.

Laudatio VSB Poëzieprijs 2008: Leonard Nolens, 'Bres'

door Odile Heynders
Onze eeuw heeft in de poëzie van Leonard Nolens voor altijd een bestemming gekregen. Wij zijn die eeuw, die twintigste / Zonder getal, ik zei het al / Met de precisie van een losgeslagen tong.

De poëzie moet weer hees worden

door David van Reybrouck
De Nederlandse poëzie lijdt aan anorexia en haar toestand wordt stilaan kritiek. Wil ze niet helemaal wegkwijnen met doffe ogen en vale huid, dan moet ze weer vlezig worden, vettig en volslank. Allereerste Hugo-Clausproloog, een jaarlijkse lezing over poëzie waar Claus kort voor zijn overlijden nog zijn naam aan heeft verbonden.

Hugo Claus. In Memoriam

door Mischa de Vreede
De dood of het sterven? Hugo Claus, vóór alles een verteller, heeft naar aanleiding van het sterven een paar van zijn mooiste verzen geschreven. Het gedicht Broer bijvoorbeeld. Met naschrift van de redactie over uitspraken van kardinaal Godfried Danneels en aartsbisschop Wim Eijk over Claus' zelfgekozen dood.

Wisława Szymborska (*1923): 'tot op het bot eenmalig'

door Anneke Reitsma
Voor Wisława Szymborska zou ik Pools willen leren. Haar taal is ogenschijnlijk die van alledag, maar zodanig gerangschikt dat er een terloops ontregelend effect ontstaat.

Grootse literatuur, maar te weinig liefde. Over Boeli van Leeuwen (1922-2007)

door Elsbeth Etty
Met liefde behandelen is een schitterende titel die helaas niet helemaal van toepassing is op de wijze waarop er in Nederland met de grote Curaçaose schrijver Willem Cornelis Jacobus van Leeuwen (1922-2007) is omgesprongen.

Hij gebeurt vandaag, hij gebeurde altijd al, maar hij bestaat niet

door Albert van den Heuvel
Boekbespreking: 'Geloven in een God die niet bestaat' - Klaas Hendrikse

Een keuze voor zijn eigen socialisme

door Ronald van Raak
Boekbespreking: 'Het lange afscheid' - Marcel van Dam

Stalins ware intenties

door Bas Kromhout
Boekbespreking: 'Bedrogen bedriegers. Stalin contra Hitler' - Marius Broekmeyer

Voor wie van niets wil weten

door Kitty Nooy
Boekbespreking: 'Ich weiß, daß ich nichts weiß. Vier Philosophen der Antike und ihre Lebensgeschichte' - Arnulf Zitelmann

Leren kijken met Arabische ogen

door Anton Wessels
Boekbespreking: 'Christenen en moslims. Confrontatie of dialoog' - Christiaan van Nispen tot Sevenaer

Alleenreiziger in Cuba

door Kees Smallegange
Boekbespreking: 'De zingende palmen van Cuba' - Rik van Boeckel

Een bundel vol spam

door Hein Walter
Boekbespreking: 'Spamfighter' - Anne Vegter

Geschreven collages

door Hein Walter
Boekbespreking: 'Uw afwezigheid' - Edwin Fagel

Strijd tussen dichter en vormgever

door Hein Walter
Boekbespreking: 'Er staat een stad op' - Maria Barnas

De goden en het heelal

door Hein Walter
Boekbespreking: 'Het waait' - Marjoleine de Vos

Clichés over de liefde

door Hein Walter
Boekbespreking: 'Gek van liefde' - Francine Oomen

Achteruit vernieuwend

door Hein Walter
Boekbespreking: 'Om een zin' - Carel ter Linden