9e jaargang, nummer 3, herfst 2004

'Allereers die stem van de stemloses'. Stuiver

door Albert van den Heuvel
In memoriam Beyers Naudé.

De voedingsbodem van terreur. Stuiver

door Kees Kok
Over christelijk fundamentalisme.

Pinochet toch voor de rechter? Stuiver

door Peter Gelauff
Over de mogelijke berechting van ex-dictator Pinochet.

Proefdieren worden weloverwogen ingezet. Stuiver

door Riekeld Scheper
Reactie (1) op 'Zielloze behandeling van dieren', artikel van Kitty Nooy in Roodkoper zomer 2004.

Vleesconsumptie veroorzaakt ook veel leed. Stuiver

door Sandra van Altena
Reactie (2) op 'Zielloze behandeling van dieren', artikel van Kitty Nooy in Roodkoper zomer 2004.

Rauw liefdesdrama. Stuiver

door Adinda Arian
Over de Duitse film 'Gegen die wand'.

Inspirator en strateeg van de vredesbeweging. Stuiver

door Wim Bartels
In memoriam Bert ter Veer.

De Naardense Bijbel. Stuiver

door Alex van Heusden
Over de nieuwe bijbelvertaling van Pieter Oussoren.

Stotterend door een roestvrijstalen Genesis. Stuiver

door Rudolf Lucieer

Fascinerend, groots en moeilijk. Stuiver

door Lorre Lynn Trytten
Over de bijbel.

Over de toekomst van Europa, de neergang van Amerika en de betekenis van de bijbel. Gesprek met Geert Mak

door Thijs Broer
In het verslag van zijn omzwervingen, een serie dagelijkse stukjes op de voorpagina van NRC Handelsblad, liet hij de Europese geschiedenis zien door de ogen van de gewone mensen die hij onderweg ontmoette.

Het moeilijkste boek van de wereld

door Huub Oosterhuis
Het Boek. Het omstreden lezen op verhoogde toon. Jan Wolkers schiet er nog vol van, Maarten ’t Hart wordt er nog beroerd van en velen met hem. Hoewel er ook vele velen trots op zijn, op die traditie, ze hebben tenminste iets gehoord.

Geen eerbied voor de grondtaal. Bij het verschijnen van de Nieuwe Bijbelvertaling

door Alex van Ligten
Echt fout, dogmatisch en christelijk fout, gaat het in Markus 1:4. De vertaling: 'Dit gebeurde toen Johannes de Doper naar de woestijn ging, en de mensen opriep zich te laten dopen en tot inkeer te komen, om zo vergeving van zonden te verkrijgen.'

De vreemde taal van de bijbel

door Ton Veerkamp
André Chouraqui, de Joodse rechtsgeleerde, taalwetenschapper, filosoof en theoloog, had zich ten doel gesteld de semitische structuur - ritme en woordenschat - van de bijbel in een (Franse) vertaling zo hoorbaar mogelijk te maken

Een andere Genesisvertaling

door Karel Deurloo
Vertaalproblemen beginnen in het eerste bijbelboek met het eerste woord waarmee het boek in het Hebreeuws genoemd wordt: Berésjiet. Is dat de inleiding tot een relatieve zin: 'In het begin, toen God schiep…'?

De bijbel als bron van inspiratie. Overwegingen

Het lijken wel de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw. Na de stagnatie in het maken van boeken tijdens de oorlog sloofden de uitgeverijen zich uit om de vertrouwde standaardwerken opnieuw te drukken en noodgedwongen onderbroken reeksen studieboeken voort te zetten.

Bijbelvertalen als multinationale onderneming. Handel en wandel van de 'Wycliff Bible Translators'

door Caroline Angenent
In Nederland leek de tijd rijp voor een nieuwe bijbelvertaling. Vanuit een mondiaal perspectief natuurlijk een buitengewone luxe: in een zeer groot aantal talen is immers nog nooit één bijbel verschenen. De Wycliffe Bible Translators proberen hier sinds 1934 verandering in te brengen.

Een grandioze schepping. Aantekeningen

door Elias Canetti
1943 (Canetti maakt de oorlog mee als vluchteling in Londen)
Je kunt de bijbel niet lezen zonder erdoor geïrriteerd en niet zonder erdoor gecharmeerd te raken. Wat maakt zij niet allemaal van de mensen: schurken, huichelaars, despoten; en wat stelt zij er niet allemaal tegenover! Zij is het waardige beeld en voorbeeld van de mensheid, een grandioze schepping, helder en geheimzinnig tegelijk. Zij is de ware toren van Babel, en God weet het.
– Vertaling Kees Kok

Het fundament van het christelijk geloof. Theologische kanttekeningen bij een fundamentalistische bijbellezing

door Harm Goris
Bij het woord 'fundamentalisme' denken we tegenwoordig snel aan bebaarde, fanatieke islamitische mannen. Maar het is goed te weten dat de historische oorsprong van de term in het hart van de 'Vrije Wereld' ligt: in het Amerikaanse protestantse christendom aan het begin van de twintigste eeuw.

Het zout in het leven van Vincent van Gogh

door Kitty Nooy
Na een aantal mislukte baantjes als onderwijzer, predikant, boekhandelaar en kunstverkoper keerde Vincent van Gogh noodgedwongen terug naar zijn ouderlijk huis. Hij had het gevoel door zijn ouders als 'een grote ruige hond' te worden verwelkomd.

De mens maakt zich onmogelijk. Oproep tot een nieuw bewustzijn

door Herman Verbeek
In 1859 publiceerde Charles Darwin zijn revolutionaire werk De oorsprong van de soorten. De echtgenote van een Anglicaanse bisschop die het boek had gelezen, zei bij het avondeten tegen haar man: 'In hemelsnaam, laat dit niet waar zijn. En als het waar is, laat het niet bekend worden.'

Hamelink en het bijbelse bloed. Over 'Sacrale Komedie'

door Henk van der Ent
Sacrale komedie ligt aan de donkere zijde van Hamelinks poëtisch spectrum, dat loopt van transparant tot ondoorzichtig. Wie de bijbelse geschiedenis niet kent, leest onbegrijpelijke gedichten. Zelfs wie in de bijbel thuis is, vraagt zich soms af waar hij een gedicht moet situeren. Zodra de bron gevonden is, wordt veel duidelijk. Maar niet alles: kennis van de oudtestamentische cultuur is noodzakelijk.

Nieuwe gedichten

door Anneke Reitsma
In memoriam mijn kat - Ode aan Ischa - Hemelsleutel - Glossarium - Zijderoute - Afvaart

De ezelsoren van Gerard Reve

door Ronald van Raak
In 'Allerzielen', dat Gerard Reve in 1965 schreef in de dagen vóór 2 november, de dag ter nagedachtenis van alle doden, treden mensen op zonder namen die de dag slijten in ledigheid.

God geeft 't zelf toe: 'Ik was vroeger wel eens kwaadaardig!' Theaterkroniek

door Max Arian
Over 'Het beloofde land' van Theater Nomade en 'De man met de vijf vingers' van Hotel Modern.

Religieuze waarborg voor tolerantie

door Theo de Boer
Boekbespreking: 'Een brief over tolerantie' - John Locke

Het gevierde woord

door Gerard Lukken
Boekbespreking: 'De kunst van de liturgie' - Kees Kok

Een leven van oecumenische theologie

door Gilbert Baudet
Boekbespreking: 'Van protestant katholiek geworden en beide trouw gebleven. Een terugblik' - Henk van der Linde

Van fundamentalist tot humanist

door Kees Kok
Boekbespreking: 'De aarde is mooier dan het paradijs' - Khaled Al-Berry

Pakjessorteerder op goederentreinen

door Henk Suèr
Boekbespreking: 'In het land van de vijand. Mijn jaren van gedwongen arbeid, 1943-1945' - Ben Kroon

De ongrijpbaarheid van het kwaad

door Bettine Siertsema
Boekbespreking: 'De trein' - Nanda van der Zee

De stem van de gewone man

door Remi Verwimp
Boekbespreking: 'Buurtpatrouille. Hoe Vlaanderen aan een nieuwe eeuw begint' - Filip Rogiers

Onder elke zin schuilt

door Hein Walter
Boekbespreking: 'Weet je wat ik ook nooit weet' - Judith Herzberg

Het scheppingsverhaal in achthonderd regels

door Agnes Andeweg
Boekbespreking: 'In den beginne' - Bertus Aafjes