10e jaargang, nummer 6/7, februari 2006

Europa 2006: 'Wij moeten ware zinnen vinden'

door Marten van Harten
Zijn huizen hier ter plekke groen, betreed ik nog een huis.
Zijn hier de bruggen heel, ga ik op goede grond. - Ingeborg Bachman
Een overdenking over de kwetsbaarheid van de publieke ruimte en de Europese integratie.

Operatie Terugkeer schiet lekker op

door Christine de Vos
Het voormalig NAVO-depot in Ter Apel ademt een troosteloze sfeer. Rond een trapveldje staan verveloze barakken. Hoge hekken, bewakers en de meldplicht voor de bewoners herinneren aan het militaire verleden. Tussen de gebouwen schiet ‘asielkat’ Rita weg.

Femke Halsema's zoektocht naar linkse vrijheid

door Jacques Monasch
Halsema lijkt met afstand de meest geïnterviewde politicus van de publieke omroepen. Op het lijstje van ‘de politicus van het jaar 2005’ van de parlementaire pers staat ze als hoogste kamerlid genoteerd. En haar viel de in GroenLinks-kringen dubieuze eer ten deel door de JOVD tot liberaal van het jaar te worden uitgroepen!

'Wantrouwen dreigt de basis van de rechtsstaat te worden'. Gesprek met Jacob Kohnstamm

door Thijs Broer
Een gesprek over de opkomst van Big Brother en stoere praat van politici met de voorzitter van het College Bescherming Persoonsgegevens. ‘Waarom is het toch zo ingewikkeld voor politici om hun rug recht te houden, en níet meteen te kiezen voor meer repressie?’

Het gevaarlijke simplisme van Ayaan Hirsi Ali

door Rosalie Heens
Een rebel? Hirsi Ali wordt geprezen om iets dat zij bij anderen veracht: het opgeven van de persoonlijke vrijheid in dienst van een ideaal. Zij beschuldigt de islam er immers voortdurend van mensen ertoe te dwingen om hun persoonlijke vrijheid op te offeren voor de waarden en idealen van de islam. Blijkbaar meet men hier met twee maten en gewichten.

Persvrijheid is geen 'gift of God'

door Willem Pekelder
Ondanks al het gesomber in omroepland vinden in Hilversum ook hoopvolle initiatieven plaats. Bijvoorbeeld het Radio Nederland Training Centre (RNTC), een opleidingsinstituut voor omroepmedewerkers uit ontwikkelingslanden.

Tienergedichten

door Kitty Nooy
Ik zal wegwijzers plaatsen naar mijn huis
met felgeel krijt pijlen tekenen op de stoep voor mijn deur
en overal bordjes zetten met de afstand tot mijn hart

Een Israëlische Napoleon

door Uri Avnery
Hij wilde wel degelijk vrede sluiten – vrede met de Verenigde Staten. Ariel Sharon, voor wie persoonlijk egocentrisme en nationaal egocentrisme volkomen samenvielen, werd op de drempel van zijn absolute macht getroffen door een beroerte. En Hamas won de Palestijnse verkiezingen. Vertaling Max Arian.

Misval

door Elke Vandeperre
Marketing-gewijs presenteerden de bisschoppen van Vlaanderen en Nederland eind vorig jaar het brandnieuwe magazine Opnieuw geboren. Een quasi letterlijke vertaling van ‘Born Again Christians’, die club waar George W. Bush zich toe bekeerd heeft toen hij zijn alcoholverslaving overwon. ‘Bye bye Jack Daniels! Hello Jesus!’ zeg maar.

Australië: het land en de mensen

door Mieke Groen
In het Rijksmuseum voor Volkenkunde te Leiden is tot 27 augustus 2006 een grote tentoonstelling over Australië te zien. Deze volgzame partner van de Verenigde Staten heeft het Verdrag van Kyoto niet ondertekend en kent ook nog steeds de doodstraf.

De wording van het christendom (6). De strijd om de Schriften

door Alex van Heusden
Vanouds is het jodendom de achilleshiel van het christendom. Precies daarom heeft de apostolische ekklesia lange tijd verzwegen dat Jezus en zijn eerste volgelingen joden waren en werden het joodse volk en de synagoge bestreden. Over de strijd om de Schriften.

Het onbegrijpelijke begrijpelijk maken. In memoriam Andries van Dantzig

door Colet van der Ven
Zeventien jaar oud begon Van Dantzig Freud te lezen. Het maakte in hem een nieuwsgierigheid los naar de geheimen van de ziel. Die nieuwsgierigheid heeft hij tot op de laatste dag gehouden. Fascinerend vond hij het om de menselijke psyche te doorgronden, het onbegrijpelijke begrijpelijk te maken.

Iemand houdt van ons allemaal

door Henk van der Ent
Wie is de mens? Wanneer we dat willen weten, moeten we een andere bril opzetten: de poëtische, de religieuze, de spirituele bril. We beseffen dan dat er buiten de logica een ándere wereld bestaat, ‘de harmonie der sferen’, ‘het koninkrijk Gods’, ‘de Leegte’ (sunyata), de ‘Volheid’. Met die bril op zien we dat de mens op een relatie is aangewezen.

Kritische christenen vinden hun plek in de SP

door Ronald van Raak
De antihouding van veel SP’ers tegenover religie is veranderd. Tegelijk kiest een groeiend aantal christenen voor de SP: voor solidariteit tegen marktwerking.

De moeilijke Kant

door Theo de Boer
Over de filosoof Immanuel Kant wordt verteld dat, toen in een van de drukken van zijn Kritiek van de zuivere rede een bladzijde was weggevallen, niemand daar erg in had. De overgang van de ene pagina naar de andere was in dit geval niet moeilijker dan overal elders.

'Er is geen taal die troost'. Het moderne 'spleen' van Menno Wigman

door Anneke Reitsma
Bij ons heeft de Romantiek - en met name de zwarte variant daarvan - eigenlijk nooit vaste voet aan de grond gekregen. Maar nu hebben we dan Menno Wigman (*1966), in wie we een ruigere versie kunnen herkennen van J.C. Bloem.

Eerherstel voor het geluk

door Bas Kromhout
Boekbespreking: 'Waarom zijn we niet gelukkig' - Richard Layard

Drie en vijftig gesprekken

door Geeske Hovingh
Boekbespreking: 'De verloren zoon. Op zoek naar de zin van het leven' - Gretel Van den Broek

Hebben wij nog ruimte om te denken?

door Marten van Harten
Boekbespreking: 'De ontdekking van de wereld. Over Hannah Arendt' - Peter Venmans

Een schrijver en zijn stad

door Ronald Klamer
Boekbespreking: 'Istanbul - herinnering en de stad' - Orhan Pamuk

Hij vecht en zij vlucht

door Hein Walter
Boekbespreking: 'De wijde hemel' - Alice Sebold

De waan van de dag in tien jaar Nederland

door Emile Bode
Boekbespreking: 'Tien jaar Nederland' - Remco Campert en Jan Mulder

Aanhanger van de kritische gemeente

door Henk Suèr
Boekbespreking: 'Rembrandt - van A tot Z' - Shelly Rohde en 'De God van Rembrandt' - Gerda Hoekveld-Meijer

Geluk heeft geen verhaal

door Mischa de Vreede
Boekbespreking: 'Vestdijk, een biografie' - Wim Hazeu

Nooit meer een synthetisch toetje

door Hein Walter
Boekbespreking: 'Geluksinstructies' - Co Woudsma

Gedichten over de actualiteit

door Agnes Andeweg
Boekbespreking: 'Proeven van moord' - Elly de Waard